Utrata pracy to moment trudny, pełen niepewności i pytań. W takich sytuacjach zasiłek dla bezrobotnych może być istotnym wsparciem. W artykule omawiamy, kiedy i na jakich zasadach przysługuje to świadczenie w 2026 roku.
Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
Zasiłek dla bezrobotnych nie jest świadczeniem przysługującym automatycznie wszystkim osobom, które tracą zatrudnienie. Aby go otrzymać, trzeba spełnić ściśle określone warunki formalne. Podstawowym warunkiem jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna oraz udokumentowanie odpowiedniego okresu zatrudnienia i składek na Fundusz Pracy w ciągu ostatnich 18 miesięcy.
Prawo do zasiłku przysługuje osobie, która:
- zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy,
- w ciągu ostatnich 18 miesięcy była zatrudniona lub pracowała w innej dopuszczalnej formie przez co najmniej 365 dni,
- w tym czasie otrzymywała wynagrodzenie nie niższe niż minimalne i odprowadzała składki na Fundusz Pracy,
- nie została zwolniona dyscyplinarnie ani nie odmówiła bez uzasadnienia propozycji zatrudnienia czy szkolenia zaproponowanego przez urząd.
Do okresów zaliczanych przy ustalaniu prawa do zasiłku zaliczają się także m.in. służba wojskowa, urlop wychowawczy, pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia, jeśli podstawa składek była odpowiednio wysoka.
Jakie dokumenty są wymagane do przyznania zasiłku?
Urzędy pracy nie przyznają świadczeń na podstawie deklaracji słownych. Każdy wniosek o zasiłek musi być poparty konkretnymi dokumentami. Wymagana dokumentacja zależy od historii zatrudnienia, lecz w większości przypadków obejmuje standardowy zestaw.
Podczas rejestracji należy przygotować:
- dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość,
- świadectwa pracy z ostatnich miejsc zatrudnienia,
- zaświadczenia z ZUS potwierdzające opłacanie składek,
- dyplomy, certyfikaty i zaświadczenia o ukończonych kursach i szkoleniach,
- w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej – dokument o jej wyrejestrowaniu z CEIDG.
W zależności od sytuacji urząd może zażądać dodatkowych dokumentów, takich jak orzeczenie o niepełnosprawności czy zaświadczenia o przeciwwskazaniach do wykonywania określonej pracy.
Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych w 2026 roku?
Od 1 czerwca 2025 roku wysokość zasiłku została zwaloryzowana i obowiązuje do 31 maja 2026 roku. Kwota świadczenia uzależniona jest od stażu pracy oraz od tego, przez jaki czas osoba pobiera zasiłek. Przez pierwsze 90 dni przysługuje wyższa stawka, która następnie ulega obniżeniu.
Wysokość zasiłku w 2026 roku wynosi 1 721,90 zł brutto w pierwszych 90 dniach i 1 352,20 zł brutto po upływie tego okresu.
Dla osób z co najmniej 20-letnim stażem pracy stawki wynoszą odpowiednio:
- 2 066,28 zł brutto (1 880,31 zł netto) przez pierwsze 90 dni,
- 1 622,64 zł brutto (1 476,60 zł netto) po 90. dniu do końca okresu świadczeniowego.
Osoby z krótszym stażem (poniżej 5 lat) otrzymują 80% podstawowej stawki, co oznacza kwoty niższe o 20% względem podstawowej wysokości.
Jak długo można pobierać zasiłek dla bezrobotnych?
Standardowy okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni, jednak w określonych sytuacjach może on zostać wydłużony do 365 dni. Czas ten nie jest już powiązany z poziomem bezrobocia w danym regionie, jak było we wcześniejszych przepisach, lecz zależy od indywidualnych okoliczności danej osoby.
Prawo do zasiłku przez pełne 12 miesięcy przysługuje m.in. jeśli osoba:
- ukończyła 50 lat i posiada co najmniej 20-letni staż uprawniający do zasiłku,
- samotnie wychowuje dziecko do 18. roku życia,
- ma dziecko na utrzymaniu, a małżonek również jest bezrobotny i utracił prawo do zasiłku,
- posiada orzeczenie o niepełnosprawności,
- należy do rodziny wielodzietnej i posiada Kartę Dużej Rodziny.
Jak wygląda procedura przyznania zasiłku?
Proces przyznania zasiłku rozpoczyna się od rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Można to zrobić osobiście lub online przez portal praca.gov.pl, przy użyciu profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Po rejestracji urząd pracy dokonuje oceny spełnienia warunków ustawowych. Jeśli kryteria formalne są spełnione, urząd wydaje decyzję administracyjną przyznającą prawo do świadczenia. Dopiero wtedy następuje pierwsza wypłata zasiłku – zazwyczaj do 14. dnia kolejnego miesiąca po decyzji.
Rejestracja online
Rejestracja przez internet wymaga zeskanowania wszystkich dokumentów oraz wypełnienia formularza elektronicznego. W czasie epidemii wprowadzono możliwość prerejestracji – po jej dokonaniu pracownik urzędu kontaktuje się z osobą zgłaszającą się, by zweryfikować dane i skompletować dokumentację.
Wypłata świadczenia
Zasiłek dla bezrobotnych wypłacany jest miesięcznie, z dołu. Mimo że wypłata może się opóźnić, prawo do zasiłku przysługuje od dnia rejestracji, a nie od dnia wypłaty.
Jakie są obowiązki osoby pobierającej zasiłek?
Otrzymanie świadczenia wiąże się z konkretnymi obowiązkami wobec urzędu pracy. Osoba bezrobotna musi aktywnie współpracować z urzędem – uczestniczyć w spotkaniach, odbierać skierowania oraz brać udział w działaniach wynikających z indywidualnego planu działania (IPD).
Do podstawowych obowiązków należą:
- stawiennictwo w urzędzie w wyznaczonych terminach,
- uczestnictwo w oferowanych kursach, szkoleniach, stażach,
- niepodejmowanie pracy bez zgłoszenia tego faktu,
- odbieranie korespondencji i reagowanie na wezwania urzędu,
- realizacja zaleceń z IPD.
W jakich sytuacjach można stracić prawo do zasiłku?
Nieprzestrzeganie obowiązków może skutkować utratą świadczenia. Prawo do zasiłku może zostać cofnięte nie tylko w przypadku podjęcia pracy, ale także za nieusprawiedliwioną nieobecność w urzędzie, odmowę udziału w szkoleniu lub zatajenie informacji.
Prawo do zasiłku traci się m.in. w następujących przypadkach:
- odmowa przyjęcia propozycji zatrudnienia lub szkolenia bez uzasadnienia,
- nieobecność w urzędzie bez usprawiedliwienia,
- niezgłoszenie podjęcia pracy lub działalności gospodarczej,
- osiągnięcie dochodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia,
- złożenie fałszywych oświadczeń.
Czy można pracować będąc na zasiłku?
Osoby pobierające zasiłek mogą osiągać dochód, ale tylko w określonych granicach. Dochód nie może przekraczać połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przeciwnym razie automatycznie traci się status bezrobotnego.
Dopuszczalne źródła dochodu to między innymi:
- umowy zlecenia na niewielką skalę,
- najem prywatny,
- zasiłki rodzinne i alimentacyjne,
- świadczenia społeczne niepowodujące obowiązku rejestracji działalności.
Każda forma aktywności zarobkowej musi być zgłoszona w urzędzie pracy – nawet jeśli nie przekracza ustawowych limitów.
Dodatek aktywizacyjny – co warto wiedzieć?
Osoba bezrobotna, która podejmie zatrudnienie w trakcie pobierania zasiłku, może otrzymać dodatek aktywizacyjny. Jeżeli praca została podjęta z inicjatywy samego bezrobotnego, dodatek wypłacany jest przez połowę okresu pozostałego do końca pobierania zasiłku – w wysokości do 50% świadczenia podstawowego.
W sytuacji, gdy zatrudnienie zostało podjęte w wyniku skierowania przez urząd pracy, dodatek przysługuje za cały pozostały okres przysługującego zasiłku. Wysokość dodatku to różnica między minimalnym wynagrodzeniem a otrzymywanym wynagrodzeniem – jednak nie więcej niż 50% zasiłku podstawowego.
Czy zasiłek wlicza się do stażu pracy i emerytury?
To pytanie pojawia się bardzo często. Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wlicza się do tzw. okresów składkowych, co oznacza, że ma wpływ na przyszłą emeryturę. Składki emerytalne i rentowe są w tym czasie opłacane z Funduszu Pracy.
Warto jednak wiedzieć, że samo zarejestrowanie się jako bezrobotny (bez prawa do zasiłku) nie wlicza się do stażu pracy. Konieczne jest faktyczne pobieranie świadczenia, aby okres ten został uwzględniony w systemie ubezpieczeń społecznych.
Zasiłek dla bezrobotnych w 2026 roku to instrument wsparcia, który – mimo ograniczonej wysokości – może istotnie pomóc w czasie poszukiwania pracy. Warunkiem jego otrzymania jest jednak ścisłe przestrzeganie przepisów oraz aktywne uczestnictwo w działaniach urzędu pracy.
Co warto zapamietać?:
- Warunki przyznania zasiłku: Rejestracja w urzędzie pracy, minimum 365 dni zatrudnienia w ciągu ostatnich 18 miesięcy, składki na Fundusz Pracy, brak zwolnienia dyscyplinarnego.
- Wysokość zasiłku w 2026 roku: 1 721,90 zł brutto przez pierwsze 90 dni, 1 352,20 zł brutto po tym okresie; dla osób z 20-letnim stażem: 2 066,28 zł i 1 622,64 zł.
- Okres pobierania zasiłku: Standardowo 180 dni, z możliwością wydłużenia do 365 dni w określonych sytuacjach (np. wiek, samotne wychowywanie dziecka).
- Obowiązki osoby pobierającej zasiłek: Aktywna współpraca z urzędem, uczestnictwo w szkoleniach, zgłaszanie podjęcia pracy, realizacja zaleceń z indywidualnego planu działania.
- Dodatek aktywizacyjny: Możliwość uzyskania dodatku przy podjęciu pracy w trakcie pobierania zasiłku, zależny od inicjatywy zatrudnienia (do 50% podstawowego zasiłku).
